KCE lanceert zorgpad lage rugpijn

Rugpijn: bijna iedereen krijgt er weleens mee te maken. Er zijn dan ook een flink aantal oplossingen, maar welke zijn nou echt betrouwbaar? Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg heeft een richtlijn opgesteld aan de hand van klinisch bewijs. De zogenaamde “zorgpad lage rugpijn” bepaalt per patiënt welke onderzoeken geschikt zijn en wat de beste behandeling is.

Wat is het zorgpad lage rugpijn?

Dit is de eerste keer dat er in samenwerking met de verschillende zorgdisciplines en patiënten een zorgpad is ontwikkeld. Bekijk het als een standaardrecept die zorgverleners zouden moeten toepassen bij bepaalde aandoeningen.

Het zorgpad “lage rugpijn” iis geschikt voor lumbale (eenvoudige) en radiculaire pijn. Het KCE heeft zelfs een interactieve tool ontwikkeld (www.lagerugpijn.kce.be).

Voor wie is dit “standaardrecept” bedoeld?

Mensen die lijden aan rugpijn trekken vaak alles uit de kast om er maar vanaf te komen. Op eigen initiatief, of na advies van een arts of kinesitherapeut. Het KCE heeft nu een pad ontwikkeld met alle behandelingen en resultaten.
Het pad is eigenlijk een route die een patiënt kan volgen. Hij of zij stapt in een bepaald stadium in en vanaf daar worden er onderzoeken en behandelingen geadviseerd. Zo kun je het zo gericht mogelijk aanpakken. Het zorgpad lage rugpijn is een vervolg op de richtlijn voor lage rugpijn (lees ons eerder artikel hierover) en radiculaire pijn.

Hoe is het zorgpad lage rugpijn tot stand gekomen?

Bij de ontwikkeling van het pad is hulp gekregen van ergotherapeuten en ergonomen en op bedrijfsartsen en adviserende artsen van de ziekenfondsen. Hervatten van het werk was voor het KCE namelijk heel erg belangrijk. Het pad is bedoeld zodat alle zorgverleners samen kunnen werken aan een oplossing.

Patiënten hebben meegewerkt

Daarnaast hebben patiënten een handje geholpen tijdens de ontwikkeling van het zorgpad bij lage rugpijn. Ze spraken over hun ervaringen met het zorgsysteem, die soms best onaangenaam waren. Zij brachten een aantal belangrijke misverstanden aan het licht tussen zorgverleners en patiënten.

Het bleek namelijk dat patiënten vaak erg lang op een ‘diagnose’ moeten wachten, terwijl de pijn vaak niet wordt veroorzaakt door letsel maar door een tijdelijke disfunctie die men niet ziet op een MRI of röntgenfoto.

Daarom moet de behandeling in het begin zo min mogelijk medisch zijn. Het is wel belangrijk dat hierover duidelijk wordt gecommuniceerd.

Chronische rugpijn zoveel mogelijk proberen te vermijden

10% van de patiënten heeft langer dan tien weken last. Vanaf drie maanden noemen we de pijn chronisch. Het zorgpad is ontwikkeld om de overgang naar chroniciteit tegen te gaan. Dit doen ze door mensen te wijzen op een aantal risicofactoren. Dit zijn bijvoorbeeld psychologisch of sociaalprofessioneel. Dit risico moet wel in elke fase opnieuw worden beoordeeld zodat de behandeling waar nodig kan worden aangepast.

Daarbij moet dus nog wel het juiste evenwicht worden gevonden. Volgens het KCE moeten zorgverleners het probleem bij patiënten dedramatiseren en zo weinig mogelijk medicijnen voorschrijven. De focus moet ten alle tijden liggen op bewegen.

Conclusie

Het is de eerste keer dat er een tool is die gericht is op alle zorgverleners, waardoor het wel een complexe tool is. Daar tegenover staat dat het heel positief is dat het een interactieve tool is voor de tablet of PC. De tool moet gebruiksvriendelijk zijn en voor de ontwikkeling is er contact geweest met eHealth, een grote producent van medische software. Zij hebben een link in hun software opgenomen naar het pad. Met die link hoopt het KCE dat de tool door zoveel mogelijk onderzoekers wordt gebruikt. Al met al is er nog veel werk om (rug)pijn de wereld uit te helpen.

Rugpijn in de onderrug? 3 meest onderhoudende factoren

Rugpijn in de onderrug komt bij 80% van de bevolking voor. Veel mensen voelen zich er machteloos bij. Toch kan je veel doen om lage rugpijn te vermijden of te verbeteren.

Je goede voornemens helpen tegen rugpijn in de onderrug

De 3 meest populaire voornemens rond het nieuwe jaar zijn stoppen met roken, gewicht verliezen en meer lichaamsbeweging. Laat dit nu net ook 3 belangrijke acties zijn om uw rugpijn te verbeteren.

Zo vond een Zweedse studie in 2008 dat regelmatige rokers met een BMI boven de 25 een sterk verhoogd risico hebben op rugpijn in de onderrug.

Goede voornemen 1: stop met roken

Stoppen met roken kan een hele hoop voordelen opleveren.
Roken kan de bloedtoevoer naar uw wervelkolom verminderen. Het gaat ook het botmetabolisme gaan belemmeren en het risico op fracturen gaan verhogen. Als roker ga je ook minder sporten en bewegen, dit is al zeker niet goed voor de rug. Indien dit je nog niet overtuigd, misschien het volgende wel. Als roker zou je op langere termijn gevoeliger zijn voor pijnprikkels. Je gaat dus meer pijn gaan ervaren dan nodig is.

Goede voornemen 2: verlies gewicht

De kilo’s die je extra meedraagt zorgen voor onnodige druk op je rug. Je hebt extra gewicht van voor (buikvet). Dit trekt je rug naar voor en kantelt je bekken voorwaarts. Met als gevolg extra lordose (holle rug) en meer belasting op je gewrichten. Je gaat vroegtijdig slijtage krijgen. Hoger risico op hernia’s, spondylolyse, verharding van je ligament enz.. Met als gevolg, veel rugpijn in de onderrug.
Extra gewicht geeft ook meer risico op complicaties na een operatie.

Goede voornemen 3: beweeg meer

Een zittende levensstijl en te weinig bewegen zijn ook nefast voor je rug. Sterke en soepele spieren in de heupen, schouders en rug zijn zeer belangrijk. Zij verzorgen een stevige basis voor alles wat je doet en gaan blessures en overbelasting gaan vermijden. Ons lichaam is ook niet gemaakt om te zitten. Het bekken wordt extra belast. We gaan gemakkelijker doorzakken in onze rug. Meer kyfose (bolle rug) in de rug. Allemaal elementen die rugpijn in de onderrug onderhouden.

Goed nieuws bij rugpijn. Je hoeft geen sportfanaat te worden. Je hebt al positieve resultaten met een minimale inspanning. Rustig beginnen en opbouwen. We hoeven geen topsporters te worden. Het is een kwestie van de juiste spieren te trainen. Wij helpen jou hierbij.

Spierpijn is de grote boosdoener

Spierpijn kan een oorzaak zijn van rugpijn.
We hebben verschillende types van spieren. Deze zijn op te delen in verschillende categorieën, maar hier gaan we enkel het verschil tussen diepe en oppervlakkige spieren bespreken.

Hoe vermijd je spierpijn bij diepe spieren?

Onze ‘diepe’ spieren hebben als taak om gedurende lange tijd spanning te geven. Zij zorgen er onder andere voor dat we een bepaalde houding gedurende een langere periode kunnen volhouden. Onze rug heeft een goede solide basis nodig om te kunnen functioneren. Deze spieren helpen onze wervelzuil te stabiliseren en creëren een schockdempend effect.

Dit systeem is een automatisch beschermingsmechanisme. Wanneer iets dreigt te verschuiven, stress, verschieten, zullen deze spieren super snel in actie komen. Maar wanneer deze niet echt meer kunnen ontspannen, na teveel stress, kan dit spierpijn veroorzaken.

Teveel en te lange spanning hier kan uw bewegingspatroon beïnvloeden en spierpijn genereren.

En bij oppervlakkige spieren?

Onze ‘oppervlakkige’ spieren hebben een andere spiersamenstelling. Zij gaan veel krachtiger zijn dan de diepe. Deze spieren zijn verantwoordelijk voor bewegingen. Ze liggen iets verder van de wervelzuil om zo beter een beweging in gang te kunnen zetten.

Wanneer we “het verschot” ervaren, gaan deze spieren mee in actie schieten om ons ook te beschermen. Ze doen dit omdat onze diepe spieren falen, niet sterk genoeg zijn. Deze spieren zitten nu in een verkrampte toestand en geven spierpijn en acute rugpijn.

Men kan hier warmte op leggen om de spieren te ontspannen. Neem gerust een ontstekingsremmer (vraag dit aan je huisarts) en ga zeker enkele stretching oefeningen doen om deze spieren te helpen ontspannen.

Deze spierpijn is anders dan spierpijn na het sporten. Hier gaat het eerder om een soort van overdreven beschermende kramp.

Tips voor perfecte oefeningen bij pijn in de onderrug

Ondertussen weten jullie al dat het belangrijk is om de rug- en buikspieren te trainen.
Bij buikspieren denk je direct en die knappe wasbordjes bij de mannen en een strak afgelijnde buik bij de dames. Dat zijn onze oppervlakkige buikspieren, de fitnessfanaten trainen deze het liefst.

In het kader van rugstabiliteit en pijn in de onderrug zijn we in eerste instantie niet geïnteresseerd in de oppervlakkige, maar wel in de dieper gelegen buikspieren.

Zij vormen samen met je rugspieren en bekkenbodem een natuurlijk korset.
Dit korset gaat onze rug gaan stabiliseren en belasting opvangen.

Hierbij zijn er enkele aandachtspunten:

1. Blijf ademen. Dit is zeker niet evident, maar super belangrijk. Indien je niet rustig kan doorademen wil dit zeggen dat je te hard opspant. Een lichte spanning in de onderbuik is voldoende. Anders ben je de oppervlakkige spieren aan het trainen en kan dit voor een disbalans zorgen. Je spieren hebben ook zuurstof nodig. Geen ademhaling=geen zuurstof. Dus rustig gecontroleerd ademhalen en wanneer je bewegingen doet, adem dan uit wanneer je opspant.

2. Laat je buik niet uitpuilen. De oefening is dan waarschijnlijk te moeilijk voor je. (verkort de oefening, doe minder herhalingen of ga over naar een minder zware oefening). Je bent ook hier weer de oppervlakkige spieren aan het gebruiken. Hou die buik zo strak mogelijk.

3. Denk aan het behouden van 1 lijn. Hou je schouders, bekken en benen in één lijn. (afhankelijk van welke oefeningen uiteraard). Vaak ga je er ook op moeten letten dat je bekken voldoende neutraal staat. Indien niet kan je tijdens de oefening een pijnlijke rug ervaren. Dit is een teken om extra aandacht aan je bekkenstand te geven of een lichtere oefeningen te kiezen.

Dus bij pijn in de onderrug is voornamelijk de kwaliteit van je oefeningen belangrijk.